- Bid
- Alıcının bir hisse için ödemeye hazır olduğu en yüksek fiyat.
- Ask
- Satıcının bir hisse için kabul ettiği en düşük fiyat.
- Spread
- Alış ve satış fiyatları arasındaki fark; giriş ve çıkışta işlem maliyeti oluşturur.
- Market order
- Mevcut fiyattan hemen işlem yapma emri. Gerçekleşme fiyatı garanti değildir.
- Limit order
- Belirlenen fiyattan veya daha iyi bir fiyattan işlem emri; gerçekleşmesi garanti değildir.
- Stop-loss order
- Belirlenen seviyeye ulaşıldığında piyasa emrine dönüşen zarar durdurma emri. Kesin kayıp tutarını garanti etmez.
- Slippage
- Beklenen fiyat ile gerçekleşen fiyat arasındaki fark. Oynaklık ve düşük likidite bu farkı artırabilir.
- Liquidity
- Fiyatı fazla etkilemeden alınıp satılabilen miktar; pozisyona giriş ve çıkış kapasitesini belirler.
- Candlestick
- Bir dönemin açılış, en yüksek, en düşük ve kapanış fiyatlarını gövde ve fitillerle gösteren mum çubuğu.
- Timeframe
- Her mumun veya çubuğun kapsadığı süre; örneğin beş dakika, bir gün veya bir hafta.
- Support
- Alımların daha önce düşüşleri durdurduğu fiyat bölgesi. Kesin bir çizgi değildir ve kırılabilir.
- Resistance
- Satışların daha önce yükselişleri durdurduğu fiyat bölgesi.
- Trend
- Yükselen zirve ve diplerden ya da alçalan zirve ve diplerden oluşan fiyat yapısı.
- Consolidation
- Fiyatın kabaca yatay sınırlar arasında hareket etmesi; yön henüz belirginleşmemiştir.
- Breakout
- Fiyatın kendisini sınırlayan bölgenin dışına belirgin biçimde çıkması. Sonraki fiyat davranışı önemlidir.
- Gap
- Açılışın önceki kapanıştan uzakta gerçekleşmesiyle arada işlem görmeyen fiyat bölgesi oluşması.
- Volume
- Bir dönemde işlem gören hisse sayısı. Katılımı ölçer; yönü tek başına göstermez.
- Chart pattern
- Bayrak veya çift tepe gibi tekrarlanan fiyat şekli. Arz ve talep bağlamıyla değerlendirilmelidir.
- Moving average
- Belirli sayıda dönemin kapanış fiyatlarının ortalaması. Dalgalanmayı yumuşatır fakat gecikir.
- Exponential moving average (EMA)
- Yakın tarihli fiyatlara daha fazla ağırlık veren hareketli ortalama; aynı uzunluktaki basit ortalamadan daha hızlı tepki verir.
- Average true range (ATR)
- Geçmiş dönemlerin gerçek fiyat aralıklarının ortalaması. Oynaklığı ölçer ve stop mesafesini uyarlamak için kullanılabilir.
- Relative strength index (RSI)
- Son kazançlarla kayıpların büyüklüğünü 0–100 aralığında karşılaştıran momentum göstergesi. Yüksek değer kesin dönüş anlamına gelmez.
- MACD
- İki üstel hareketli ortalamanın farkını bir sinyal çizgisiyle gösterir. Trend ve momentumu özetler; bağımsız bilgi kaynağı değildir.
- Bollinger Bands
- Hareketli ortalamanın üstüne ve altına standart sapma esaslı bantlar ekleyen gösterge. Bantlar oynaklıkla genişler ve daralır.
- Relative strength
- Hissenin performansının bir endeks veya benzer hisselerle karşılaştırılması; RSI ile aynı kavram değildir.
- Divergence
- Fiyat ile göstergenin farklı yönlere işaret etmesi. Tek başına işlem gerekçesi sayılmaz.
- Risk per trade
- Stop gerçekleştiğinde kaybetmeyi kabul ettiğiniz hesap payı. İşlemden önce belirlenen tutarlı bir yüzdedir.
- Position sizing
- Hesap riski ve stop mesafesiyle hisse adedini hesaplama: adet = (hesap × risk oranı) ÷ (giriş − stop). Bu formül uzun pozisyon içindir.
- R multiple
- Sonucun başlangıçta riske edilen tutarın katı olarak ifadesi. Riskin iki katı kazanç +2R olur.
- Risk/reward ratio
- Planlanan kazanç mesafesinin planlanan kayıp mesafesine oranı. Sonuç değildir; hedefe ulaşma sıklığıyla birlikte değerlendirilir.
- Win rate
- Kârla sonuçlanan işlemlerin oranı. Tek başına yöntemin kârlı olduğunu göstermez.
- Expectancy
- İşlem başına ortalama sonuç: (kazanma oranı × ortalama kazanç) − (kaybetme oranı × ortalama kayıp).
- Drawdown
- Hesap değerinin bir zirveden sonraki dip seviyeye yüzdesel düşüşü.
- Maximum drawdown
- Belirli dönemdeki en büyük zirveden dibe düşüş. Yüzde 50 kaybı telafi etmek için yüzde 100 kazanç gerekir.
- Risk of ruin
- Avantaj, işlem riski ve işlem sayısına bağlı olarak devam edemeyecek kadar sermaye kaybetme olasılığı.
- Leverage
- Borçla sermayeden daha büyük pozisyon kontrol etmek. Kazançları ve kayıpları büyütür; zorunlu kapatma riski doğurur.
- Correlation
- İki pozisyonun birlikte hareket etme derecesi. Yüksek korelasyonlu çok sayıda pozisyon aynı riski yoğunlaştırabilir.
- Diversification
- Tek bir pozisyonun veya sektörün aşırı zarar vermemesi için sermayeyi dağıtmak. Etkisi pozisyonların korelasyonuna bağlıdır.
- Trading system
- İzlenecek hisseleri, aday koşullarını, girişi, stopu, pozisyon büyüklüğünü ve çıkışı tanımlayan yazılı kurallar.
- Setup
- Bir hisseyi işlem adayı yapan koşullar. Aday olması, emir verilmesi anlamına gelmez.
- Trigger
- İşlem adayını emre dönüştüren belirli ve gözlemlenebilir olay.
- Backtest
- Kuralları geçmiş verilere uygulayarak davranışlarını değerlendirme. Geçmiş başarı gelecekteki başarıyı garanti etmez.
- Curve fitting
- Kuralları geçmiş veriye aşırı uyacak biçimde ayarlamak. Tarihi açıklarken gelecekteki performansı zayıflatabilir.
- Survivorship bias
- Yalnızca hâlâ var olan şirketlerle test yaparak başarısız şirketleri örnekten çıkarmak; sonuçları olduğundan iyi gösterir.
- Look-ahead bias
- Karar anında bilinmeyen bilgiyi testte kullanmak; örneğin aynı seansın kapanış fiyatıyla seans içinde giriş yapmak.
- Forward test
- Kuralları para riske etmeden yeni, canlı veriler üzerinde denemek; geçmişe uyarlanmamış koşullarda değerlendirmek.
- Screener
- Binlerce hisseyi incelenebilir sayıda adaya indiren tarama filtresi. Karar değil aday üretir.
- Watchlist
- Seans öncesinde işlem yapılabilir olduğu belirlenen kısa hisse listesi. Plansız fırsatları sınırlamaya yardımcı olur.
- Loss aversion
- Aynı büyüklükteki kazancın sevincinden daha güçlü kayıp acısı. Zararı gerçekleştirmemek için stopu uzaklaştırmaya yol açabilir.
- Sunk cost fallacy
- Geçmişte kaybedilen para nedeniyle daha fazla para bağlamak. İlk planın yerini kaybı geri alma isteği alır.
- FOMO (fear of missing out)
- Bir kurulum yerine hareketi kaçırma korkusuyla giriş yapmak. Plansız işlemde geçersizlik seviyesi ve pozisyon büyüklüğü belirsiz kalır.
- Revenge trading
- Kaybı hemen geri almak için, çoğunlukla daha büyük pozisyonla işlem yapmak. Her yeni işlem bağımsız bir karardır.
- Confirmation bias
- Açık pozisyonu destekleyen kanıtları görüp karşı kanıtları ihmal etmek. Geçersizlik koşulunu girişten önce yazmak yardımcı olur.
- Recency bias
- Son birkaç işlemi veya mumu tüm örneklemi temsil ediyormuş gibi değerlendirmek.
- Anchoring
- Giriş fiyatı veya yuvarlak bir sayı gibi hatırlanan bir fiyatı piyasa için özel kabul etmek. Başa baş seviyesi kişiseldir.
- Overtrading
- Planın gerektirdiğinden fazla işlem yapmak. Her ek işlem yeniden spread ve fiyat kayması maliyeti doğurur.
- Trading journal
- Her işlem için kurulum, planlanan risk ve yapılanları kaydetmek. Kural ihlallerini görünür kılar.
- Loss limit
- Günlük veya haftalık azami kayıp ve bu sınıra ulaşıldığında uygulanacak yazılı durdurma kuralı.
- Ticker
- Borsada işlem gören menkul kıymeti tanımlayan kısa sembol.
- Index
- Piyasayı veya sektörü karşılaştırmak için kullanılan, hisselerden oluşan ölçümlü sepet.
- ETF
- Varlık sepeti tutan ve borsada tek hisse gibi işlem gören fon.
- Sector
- Aynı iş alanındaki şirket grubu; fiyat hareketleri birbiriyle ilişkili olabilir.
- Market capitalisation
- Hisse fiyatı ile dolaşımdaki toplam hisse sayısının çarpımı; şirketin piyasa değeri.
- Float
- Fiilen alım satıma açık hisse sayısı. İhraç edilmiş toplam hisse sayısından çok daha küçük olabilir.
- Short selling
- Düşüşten kazanç sağlamak amacıyla ödünç hisseleri satmak. Fiyatın üst sınırı olmadığından teorik kayıp sınırsızdır.
- Earnings report
- Şirket sonuçlarının planlı açıklanması. Tarih bilinir, sonuç bilinmez; fiyat boşluğu riski yaratır.
Sonraki adım
Bu rehberi açık kurallar, uygun pozisyon büyüklüğü ve düzenli performans değerlendirmesiyle birleştirin. Hiçbir gösterge veya grafik formasyonu sonucu garanti etmez.